napisz do nas dodaj do ulubionych ustaw jako startowa

miejsca turystyczne
Bondyrz
warto wiedzieć
Górecko Kościelne
historia
warto zobaczyć
Rezerwat Szum
Józefów
historia
warto zobaczyć
inf. turystyczne
Rez. Czartowe Pole
Krasnobród
historia
warto zobaczyć
inf. turystyczne
kult Maryjny
sanatorium
okolice
Krynice
warto wiedzieć
Kosobudy
warto wiedzieć
Skierbieszów
warto wiedzieć
Susiec i okolice
historia
warto zobaczyć
szumy nad Tanwią
inf. turystyczne
Tomaszów Lub. i okolice
historia
warto zobaczyć
inf. turystyczne
Rezerwat Piekiełko
Udrycze
warto wiedzieć
Zamość
historia
warto zobaczyć
inf. turystyczne
Zwierzyniec
historia
warto zobaczyć
inf. turystyczne
ciekawostki
szlaki i scieżki
architektura drewniana


idź do »
strona startowa
Roztocze - informacje ogólne
miejscowości
noclegi
fotogaleria
atrakcje
praktyczne

Krasnobród

-- historia --


Miasto znajduje się w kotlinie górnego biegu rzeki Wieprz na wysokości ok. 250 m n.p.m., przy dawnym trakcie z Krakowa do Kijowa. Jego herbem jest złota litera K na czerwonym polu. Nazwa odnosi się najprawdopodobniej do dwóch słów: "krasny" - piękny i "bród" - dogodna przeprawa przez rzekę. Data założenia osady nie jest znana. Prawdopodobnie nastąpiło to w połowie XVI w. Na pewno pierwszymi właścicielami byli Lipscy. W 1572 r. (lub 1576 r.) Krasnobród otrzymał prawa miejskie od króla Zygmunta III Wazy, z czym wiązało się prawo do 6 jarmarków rocznie i cotygodniowego targu. Kolejny właściciel to Andrzej Leszczyński. Później Krasnobród przechodzi w ręce Tarnowskich, potem Jackowskich, a pod koniec XIX w. w ręce Fudakowskich.

Warto wspomnieć, że wiek XVII to w Polsce czas zetknięcia katolicyzmu z protestantyzmem. Drudzy, po Lipskich, właściciele Krasnobrodu - Leszczyńscy - założyli zbór kalwiński, a w 1647 r. odbył się tu małopolski synod kalwiński. Wiek XVII to także czas objawień Matki Bożej na ziemiach wschodnich. Z tego okresu pochodzą sanktuaria postawione na miejscach objawień, z których najbardziej znana jest świątynia w Janowie Lubelskim. Sam Krasnobród określany jest jako "mała Częstochowa".

Utrzymujący się do dziś podział miejscowości na Podzamek i Podklasztor sięga XVII w. Podzamek wyrósł wokół rezydencji właścicieli, a Podklasztor był osadą w sąsiedztwie klasztoru dominikanów, sprowadzonych tu z Janowa Ordynackiego (obecnie Janów Lubelski). Dominikanie opiekowali się drewnianym kościołem wystawionym przez Zamoyskich w miejscu objawienia się Matki Bożej Jakubowi Ruszczykowi w 1640 r. W latach 1690-1699, została wzniesiona murowana świątynia ufundowana przez Marię Zamoyską (późniejszą Marysieńkę Sobieską), a projektowana przez Jana Michała Linka. Konsekracji kościoła dokonał biskup obrządku ormiańskiego ze Lwowa Deodat Naserowicz. Drewniany klasztor dominikanów spłonął w l pół. XVIII w. Staraniem Tarnowskich został jednak odbudowany, już jako murowany. W 1864 r. nastąpiła kasata klasztoru, a duszpasterstwo nad wiernymi przejęli księża diecezjalni.

Miasto łupili Szwedzi, potem Tatarzy. Przeciwko tym drugim właśnie z Krasnobrodu wyruszył Jan III Sobieski, doprowadzając do wygranej bitwy pod Narolem. Po pierwszym rozbiorze Polski (1772) Krasnobród zostaje włączony do zaboru austriackiego, w 1809 r. do Księstwa Warszawskiego, a od 1815 r. należy do Królestwa Polskiego. Wg spisu z 1857 r. w miejscowości było 158 domów i 1305 mieszkańców, w tym 1186 Żydów.

Na przełomie XVIII i XIX w. Krasnobród był ośrodkiem garncarstwa, produkcji gontów i meblarstwa. Stąd pochodzą malowane, zdobione ornamentami roślinnymi skrzynie krasnobrodzkie. W 1860 r. miasto dotknięte zostało przez nalot szarańczy, zjawisko przyrodnicze niespotykane w Polsce. 24 III 1863 r. miała tu miejsce wielka bitwa oddziału Marcina "Lelewela" Borelowskiego z wojskiem carskim. Po powstaniu Krasnobród utracił prawa miejskie, a odzyskał je dopiero w 1995 r.

W końcu XIX w. Krasnobród stał się słynny, dzięki jednemu z pierwszych w Europie zakładów przeciwgruźliczych. Założył go w 1884 r. doktor Alfred Rose, z pochodzenia Francuz. Do miasta przyjeżdżali wtedy chorzy z całego kraju, przyczyną była nietypowa, ale bardzo skuteczna terapia. Sprowadzono bowiem Tatara, który z kobylego mleka sporządzał lek dla chorych.

Podczas I wojny światowej znaczącemu zniszczeniu uległ Podzamek. Na początku września 1939 r. we dworze właściciela Krasnobrodu, senatora Kazimierza Fudakowskiego, zatrzymali się członkowie polskiego rządu w drodze do Rumunii. Kilka dni później Krasnobród znalazł się w centrum walk frontu środkowego z Niemcami. 23IX 1939 r., już po zajęciu Krasnobrodu przez Niemców, miasto zostało odbite na dwa dni przez żołnierzy 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich ppłk. Stachlewskiego (ich imię nosi obecnie tutejsza szkoła). W okresie okupacji niemieckiej miejscowość była kilkakrotnie pacyfikowana, a 5 VII 1943 r. większość mieszkańców wysiedlono. We wrześniu 1939 r. w Krasnobrodzie przechowywano obraz Jana Matejki "Batory pod Pskowem".

Obecnie miejscowość rozwija się w kierunku ośrodka turystyczno-uzdrowiskowego (bogate źródła solankowe). Oprócz ośrodków wypoczynkowych mieszczą się tu także: Dom Pomocy Społecznej dla ludzi starszych i Sanatorium Rehabilitacyjne dla dzieci ze schorzeniami reumatycznymi i górnych dróg oddechowych. Oprócz lasów turystyczną atrakcję Krasnobrodu stanowi zalew otwarty w 1974 r, zimą kuligi, a wspomnieć trzeba także o odbywających się w kościele od 1975 r. koncertach muzyki organowej.

źródło: A. Pawłowski: "Roztocze, Puszcza Solska, Lasy Janowskie i Wyżyna Wołyńska (część polska).